Λίγα λόγια.. 

Το χωριό Ρωμανός ή κατά τους παλαιότερους Ρωμανού, είναι ένα από τα επτά χωριά της Τζούμας, μέρος της οροσειράς των Τζουμέρκων. Ανήκει στο νομό Αρτας και το δήμο των Κεντρικών Τζουμέρκων με έδρα το Βουργαρέλι, της περιφέρειας της Ηπείρου. Ειδικότερα, το χωριό υπάγεται στην Δημοτική Ενότητα Αγνάντων και την Τοπική Κοινότητα Γραικικού. Τα άλλα χωριά της Τζούμας είναι το Ανω Γραικικό, το Κάτω Γραικικό, τα Κουκούλια, τα Γουριανά, το Σελίο και η Γραβιά.

Το χωριό δημιουργήθηκε από Σουλιώτες που ήρθαν στην περιοχή από τον ομώνυμο οικισμό της Λάκκας Σουλίου μετά την καταστροφή του Σουλίου από τον Αλή Πασά.

Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 της ΕΛ.ΣΤΑΤ. έχει 39 μόνιμους κατοίκους και είναι σε σειρά και μέγεθος ο 56ος οικισμός στον Δήμο Κεντρικών Τζουμέρκων. (Πληροφορίες που αλιεύσαμε από το: www.dhmos.gr)

Οι κύριες ασχολίες των κατοίκων είναι η κτηνοτροφία και η αγροτική καλλιέργεια κυρίως για οικιακή χρήση, μιας και οι περισσότεροι των μόνιμων κατοίκων είναι πλέον συνταξιούχοι, ενώ η νέα γενιά ζει στα μεγάλα αστικά κέντρα. Ωστόσο, το χωριό μένει ζωντανό από την αγάπη και τη νοσταλγία που μας γυρίζει πάντα στη γενέτειρα.

Αξιοθέατα στο Ρωμανό Άρτας και την ευρύτερη περιοχή.

Παραθέτουμε μια σύντομη περιγραφή των σπουδαιότερων αξιοθέατων της περιοχής μέσα και γύρω από το χωριό, όπως είναι το "Πλάι", η πλατεία, τα μονοπάτια κ.ο.κ. και καθώς προχωράμε εκτός,  η Ανάληψη και η Χρυσοσπηλιώτισσα.

Ακόμη πιο κάτω θα ακολουθήσει και σύντομη περιγραφή σημείων ενδιαφέροντος της ευρύτερης περιοχής των Τζουμέρκων, αναπόσπαστο μέρος των οποίων είναι και το χωριό μας.

  • Το "Πλάι".

    Λίγο πριν την είσοδο στο χωριό, θα συναντήσετε τη θέση "Πλάι". Το όνομα προέρχεται από την εξαιρετική θέα που προσφέρει από πλάγια θέση στο χωριό. Το σημείο προσελκύει το σύνολο του τοπικού πληθυσμού και των επισκεπτών και απο εκεί μπορεί να θαυμάσει κανείς τη θέα στο χωριό και το φυσικό περιβάλλον με τον ποταμό Άραχθο αλλά και ένα μέρος της οροσειράς των Τζουμέρκων. Το καλοκαίρι του 2015, εθελοντική ομάδα κατοίκων επιμελήθηκε τον καθαρισμό και καλλωπισμό του χώρου. (Περισσότερες εικόνες, μπορείτε να δείτε στην ενότητα "Φωτογραφίες".)

  • Η πλατεία του χωριού.

    Καμάρι και στολίδι, η μεγάλη πλατεία με τον Ι.Ν. της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος και το καφενείο. Έργο που υλοποιήθηκε με τις δωρεές και την προσωπική εργασία των κατοίκων και μελών του συλλόγου των απανταχού Ρωμανιωτών Άρτας "η Ομόνοια". Ο σύλλογος ιδρύθηκε τον Φεβρουάριο του 1987 με έδρα το Ρωμανό Αρτας και 40 ιδρυτικά μέλη.
    Στις 6 Αυγούστου, εορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, λαμβάνει χώρα και το ετήσιο πανηγύρι του χωριού. (Περισσότερες εικόνες, μπορείτε να δείτε στην ενότητα "Φωτογραφίες".)

  • Οι Άγιοι Απόστολοι (Παλαιοχώρι)

    Οι Άγιοι Απόστολοι είναι η πρώτη εκκλησία του χωριού Ρωμανό, στον αρχικό οικισμό βορειότερα του σημερινού. Το χωριό δημιουργήθηκε από Σουλιώτες που ήρθαν στην περιοχή από τον ομώνυμο οικισμό της Λάκκας Σουλίου μετά την καταστροφή του Σουλίου από τον Αλή Πασά. Η εκκλησία εορτάζεται κάθε χρόνο στις 29 Ιουνίου. (Περισσότερες εικόνες, μπορείτε να δείτε στην ενότητα "Φωτογραφίες".)

Προτομή στρατηγού Ευάγγελου Φλωράκη

ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΦΛΩΡΑΚΗΣ
ΑΡΧΗΓΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΦΡΟΥΡΑΣ

Ο Αντιστράτηγος Ευάγγελος Φλωράκης γεννήθηκε στο Ρωμανό Άρτας στις 14 Φεβρουαρίου 1943. Αποφοίτησε από τη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων το 1966 με τον βαθμό του ανθυπολοχαγού Πεζικού. Φοίτησε αργότερα επιτυχώς στην Ανώτατη Σχολή Πολέμου και στη Σχολή Εθνικής Αμύνης, ενώ είχε φοιτήσει και σε σχολές ειδικών όπλων, ανορθοδόξου πολέμου, καταδρομών, καταστροφών και αλεξιπτωτιστών. Στην πολυετή σταδιοδρομία του είχε υπηρετήσει άλλες δύο φορές στην Κύπρο, ως αξιωματικός στην ΕΛΔΥΚ και ως πρώτος βοηθός επιτελάρχης του ΓΕΕΦ. Στην Ελλάδα, είχε διατελέσει διοικητής Συντάγματος Πεζικού στον Εβρο, διοικητής Ταξιαρχίας Πεζικού και Μηχανοκίνητης Μεραρχίας Πεζικού, επίσης στον Εβρο, διοικητής της Ανωτάτης Σχολής Πολέμου στη Θεσσαλονίκη και διοικητής του Β΄ Σώματος Στρατού με τον βαθμό του αντιστρατήγου. Τον Μάιο του 2000 είχε κριθεί ως ευδοκίμως τερματίσας τη σταδιοδρομία του και στις 20 Μαΐου 2000 διορίστηκε από την Κυπριακή Δημοκρατία ως Αρχηγός της Εθνικής Φρουράς. Είχε τιμηθεί με τον Χρυσό Σταυρό Τάγματος Τιμής, τον Ταξιάρχη Φοίνικα και τον Ταξιάρχη Τιμής. Σκοτώθηκε όταν το ελικοπτέρο όπου επέβαινε κατέπεσε υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες στις 4.20 της 11ης Ιουλίου 2002 περίπου δύο χιλιόμετρα από την αεροπορική βάση Πάφου, κοντά στο χωριό Κούκλια, συγκλονίζοντας Ελλάδα και Κύπρο.

  • Ο Λόφος του Ι.Ν. Αναλήψεως

    Η εκκλησία της Αναλήψεως, βρίσκεται χτισμένη σε μικρό λόφο στο χωριό Γουριανά. Προσφέρει αμφιθεατρική θέα προς το Ρωμανό μέχρι τη Ράμια, τα Γουριανά και την Παναγία τη Χρυσοσπηλιώτισσα, τον ποταμό Άραχθο, το Ξηροβούνι και τα χωριά του, μέχρι και το χωριό Μονολίθι. (Περισσότερες εικόνες, μπορείτε να δείτε στην ενότητα "Φωτογραφίες".)

  • Τα μονοπάτια του χωριού

    Πολύ πριν περάσει το οδικό δίκτυο στο χωριό, η μετακίνηση γίνονταν μέσα από ένα σύνολο μονοπατιών (μικροί και στενοί δρόμοι βατοί από ανθρώπους και ζώα). Μέσα από τα μονοπάτια συνδέονταν τα σπίτια και οι γειτονιές του χωριού. Σήμερα σώζονται μεγάλα τμήματα από τα μονοπάτια αυτά, τα οποία ακόμη και σήμερα χρησιμοποιούνται για τη μετακίνηση των πεζών από ένα σημείο του χωριού σε άλλο.
    (Περισσότερες εικόνες, μπορείτε να δείτε στην ενότητα "Φωτογραφίες".)

  • Παναγία η Χρυσοσπηλιώτισσα (Γουριανά)

    Κοντά στο χωριό Γουργιανά των Τζουμέρκων, σε μια δυσπρόσιτη, αλλά ιδιαίτερα επιβλητική τοποθεσία που μάλλον θεωρούνταν ιερή και από την αρχαία εποχή, βρίσκεται η Μονή Παναγίας Χρυσοσπηλιώτισσας . Από το αρχικό μοναστηριακό συγκρότημα σώζεται σήμερα μόνο ο ναός, που είναι αφιερωμένος στη Γέννηση της Θεοτόκου και κτίστηκε τον 11ο αιώνα, τη σημερινή του μορφή, όμως, την πήρε με την ανακαίνιση που έγινε στο μνημείο το 1663, όπως μας πληροφορεί ενεπίγραφη πλάκα εντοιχισμένη στην κόγχη του νότιου τοίχου. Σε μικρή απόσταση από το ιερό υπάρχει η σπηλιά, στην οποία βρέθηκε η εικόνα της Παναγίας. Η εύρεσή της συνιστά και το θαύμα, το οποίο συντέλεσε στη δημιουργία της μονής. «Σε κάποια περίπτωση διωγμού, οι κάτοικοι της περιοχής Γουριανών Γραικικού κρύψαν μέσα στη δυσκολόφαντη σπηλιά Ζωγράφου την εικόνα της Παναγιάς για να τη σώσουν. Ο επιδρομέας δεν ήταν εύκολο να ανακαλύψει την είσοδο του σπηλαίου, που ήταν μικρή τρύπα σκεπασμένη με πουρνάρια, γι’ αυτό χρησιμοποιήθηκε από τους τριγύρω κατοίκους σαν ασφαλές καταφύγιο…» . Στη σπηλιά αυτή, λοιπόν, βρήκε την ιστορική εικόνα, άγνωστο πότε, ένας βοσκός (κατ’ άλλούς μια ομάδα βοσκών) από το χωριό Πλατανούσσα που βρίσκεται στο ακριβώς απέναντι βουνό. Σύμφωνα με την παράδοση, για αρκετό διάστημα οι βοσκοί από το χωριό Πλατανούσσα αντίκριζαν ένα περίεργο φως να φέγγει κατά τη διάρκεια της νύχτας στο σημείο που βρισκόταν κρυμμένη η εικόνα και η περιέργεια τους οδήγησε στην ανακάλυψή της. Στο μέρος αυτό κτίστηκε μικρός ναός που στη συνέχεια επεκτάθηκε και έγινε μοναστήρι. Η εικόνα σήμερα δεν σώζεται. (Περισσότερες εικόνες, μπορείτε να δείτε στην ενότητα "Φωτογραφίες".)

    Πληροφορίες από μελέτη του πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου:
    https://fdathanasiou.wordpress.com/

  • Άραχθος Ποταμός

    Ο Άραχθος είναι ο όγδοος μεγαλύτερος ποταμός της Ελλάδας. Έχει μήκος 110 χιλιόμετρα. Πηγάζει από την βόρεια Πίνδο και εκβάλλει στον Αμβρακικό κόλπο. Διαρρέει ένα τμήμα του νομού Ιωαννίνων και ολόκληρο τον νομό Άρτας. Στον Άραχθο συμβάλλουν οι παραπόταμοι Καλαρρύτικος, Μετσοβίτικος και Ζαγορίτικος. Ο Άραχθος φημίζεται για τα σπουδαία τοξωτά γεφύρια που συνδέουν τις όχθες του, όπως το γεφύρι της Άρτας και το γεφύρι της Πλάκας, που όλα μαζί υπολογίζονται σε 55 πέτρινα γεφύρια. Το γεφύρι της Πλάκας λ.χ., ήταν μονότοξο με άνοιγμα κάμαρας 40 μέτρα και ύψος 19 μέτρα και εθεωρείτο το μεγαλύτερο μονότοξο γεφύρι των Βαλκανίων. Βρίσκεται κοντά στο χωριό Πράμαντα και η κατασκευή του ολοκληρώθηκε το 1866. Κατέρρευσε την 1η Φεβρουαρίου 2015 από ισχυρές βροχοπτώσεις. Το γεφύρι της Άρτας βρίσκεται έξω από την πόλη της Άρτας και αποτελείται από τέσσερις μεγάλες καμάρες. Το συνολικό του μήκος είναι 145 μέτρα. Θεμελιώθηκε γύρω στο 1606 και η κατασκευή του είναι φορτισμένη με διάσημους λαϊκούς θρύλους. Στο πέρασμα του Αράχθου από τη χαράδρα της Πολιτσάς είναι χτισμένο το ομώνυμο γεφύρι απο το 1860 και ενώνει τα Κατσανοχώρια με το Αμπελοχώρι και την ευρύτερη περιοχή των Βορείων Τζουμέρκων. Ο Άραχθος έχει πλούσια ιχθυοπανίδα που περιλαμβάνει άγριες πέστροφες, δροσίνες και μουστακάδες. Επίσης, στον Άραχθο απαντώνται πληθυσμοί ενυδρίδας ή ευρωπαϊκής βίδρας. Στον Άραχθο έχει δημιουργηθεί τεχνητή λίμνη με την κατασκευή του φράγματος Πουρναρίου, για την άρδευση και την ηλεκτροδότηση της γύρω περιοχής. Η δημιουργία της τεχνητής λίμνης ολοκληρώθηκε το 1981 και σήμερα η λίμνη αποτελεί σημαντικό υδροβιότοπο της βόρειας Ελλάδας. (Περισσότερες εικόνες, μπορείτε να δείτε στην ενότητα "Φωτογραφίες".)

    Πηγή: https://el.wikipedia.org/